• VOOROORDELEN, JA JIJ HEBT ZE OOK

  • ‘Blondjes zijn dom,’ ‘Alle Marokkanen zijn crimineel,’ Hij met dat knappe koppie is zéker een player.’

    We hebben altijd wel onze mening over iemand klaar. Maar vaak vergeten we dat onze eigen mening niet altijd de enige is. Veel mensen zijn zich niet bewust van de snelle gedachtes die iedereen heeft bij het zien van een ander. En toch heeft iedereen ze. Maar waar baseren we onze mening eigenlijk op?

    “Wij mensen hebben een hokjesgeest. Om de wereld om ons heen te begrijpen delen we deze op in hokjes. We ‘categoriseren,’ om het even met een mooi woord te noemen. Dit is een appel, dat is een peer, daar beneden zitten vissen, daar boven vliegen vogels. We categoriseren omdat dat vele voordelen heeft. Want zodra je een object in een hokje gestopt hebt, bijvoorbeeld als peer, dan weet je wat je ermee kan doen. En of het goed of slecht is. Dat doe je door je kennis over peren in het algemeen toe te passen op het object dat je zojuist als peer gecategoriseerd hebt. Die kennis krijgen we door eigen ervaringen, maar ook door wat we van anderen leren. Zo weet je er ineens heel veel van. Reuze handig.’’ Aldus Daniël Wigboldus, hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

    “Net zoals we objecten om ons heen categoriseren doen we dit ook met mensen. Maar categorisatie leidt ook tot stereotypen en vooroordelen. We delen de mensen als vanzelf in in groepen. Denk bijvoorbeeld aan de groep skinheads of de groep kinderen. En over deze groepen hebben we kennis en gevoelens en daarbij houden we geen rekening met de specifieke kenmerken van het individu.”

    Best Interessant. Ik besloot deze informatie uit te testen door vijf willekeurige mensen te ondervragen. Hoe worden zij door anderen bekeken? En klopt dit?

    Marisa

    MARISA – DE RESTING BITCHFACE

    ‘’Als ik zeg dat ik je niet kan verstaan, denken boys dat ik ze afwijs.’’ Mensen geloven vaak niet dat Marisa slechthorend is. Ze kan goed liplezen, maar in clubs gaat dat een beetje moeilijk. Daardoor denken mensen automatisch dat ze deze mensen negeert. En dus arrogant is. Toen ik dit hoorde moest ik best wel lachen. Ik zou namelijk hetzelfde denken als ik in een club op iemand af zou stappen en die reageert niet. Dus bij deze niet getreurd! Het kan dus écht zo zijn dat iemand je gewoon niet heeft gehoord. Voor Marisa is dit natuurlijk best wel klote. Marisa houdt van uitgaan en vindt het juist leuk als mensen tegen haar praten. Je moet alleen even wat duidelijker je lipjes bewegen.

    ‘’Vaak vinden mensen mij arrogant door mijn uitstraling. En als ik dan geen reactie geef, omdat ik ze niet heb gehoord is er gelijk een gespannen sfeer. Als ik zeg dat ik niet goed kan horen, gaan mensen automatisch in mijn oor schreeuwen. Maar als ze gewoon duidelijk praten, kan ik ze prima volgen.’’

    Bryan

    BRYAN – GHETTO KID

    ‘’Op ’t moment dat ik aan kom, lopen mensen vaak al weg.’’ Bryan wordt dagelijks raar aangekeken als hij naar de tramhalte loopt. Hij is heel sociaal en houdt van praten. Je kent het wel die standaard gesprekken als: ‘’Koud hè, Brrrr!’’ En daarna komt: ‘’Wat voor werk doe jij eigenlijk?’’ Op een kleinerende toon. Maar wanneer Bryan zegt dat hij Tandheeltechnicus is, dan gaan ze opeens terugpraten, naar hem lachen en gezellig doen.

    Bryan wil zijn uiterlijk niet veranderen. Dit is Bryan. ‘’En als mensen daardoor niet naar mij willen lachen, of denken dat ik één of andere gangster ben. Dan is dat maar zo.’’ 

    Zoe

    ZOË – DE KNAPPE HERSENLOZE SLET

    ‘’Is het lekker om al die gasten te pijpen?’’ Waarom zou Zoë anders bij een sportclub als verzorgster willen werken? Zoë heeft d’r koppie mee. En dat werkt in haar geval niet in haar voordeel. Na een auto-ongeluk is zij arbeidsongeschikt geraakt. Haar hersenen werken niet meer zo goed. Ze heeft 24/7 last van hoofdpijn. Hierdoor was verzorgen nog het enige wat ze kon doen. Maar ze kreeg zoveel nare opmerkingen naar der hoofd gegooid dat ze er maar mee is gestopt.

    Het ergste wat ze heeft meegemaakt, was toen ze meedeed aan de Nijmeegse vierdaagse. Ze wilde geld inzamelen voor mensen met hersenletsel. Ze kreeg opmerkingen naar haar hoofd gegooid als: ‘’Kijk dat domme wijf! Ze kan niet eens lopen. Wat zoekt ze nou aandacht tijdens een event?’’ Zoe was kapot. Ze had heel erg last van haar hoofd door het vele lopen, waardoor ze door haar benen begon te zwalken. - Zo sportief waren ze dus niet..

    Zoë kan haar uiterlijk niet veranderen. ‘’Ik ga dagelijks verzorgd de deur uit. Ik ga dit niet veranderen, omdat mensen dan anders over me denken. Soms hoop ik, dat ik lekker tot laat kan gaan stappen, en m’n droombaan zou kunnen uitvoeren.’’

    Jademire

    JADEMIRE – ’t GOTHIC WIFEY

    ‘’Als ik met m’n meid op straat loop, denken ze dat ik haar gay bestfriend ben.’’ Jadimire heeft een kledingstijl die je niet snel linkt aan mannelijkheid. Hij speelt graag met vrouwelijke vormen in z’n kleding. ‘’Soms krijg ik complimentjes over mijn kledingstijl. Maar zodra ik vertel dat het van de vrouwenafdeling komt, is het opeens niet meer tof.’’ Jadimire draagt vaak chokers en rokken. Het is voor hem een uitdaging om vrouwelijke kleding als man zijnde te rocken.

    Jadimire: ‘’Ik kan er niet tegen als mensen denken dat ik bezeten ben ofzo. Dat ik duivels ben, omdat ik zwarte lange kleding draag.’’ 

    Joyce

    JOYCE – PAPPIE EN MAMMIE’S KINDJE

    ‘’Zij heeft zeker rijke ouders. Dat kind zit alleen maar op haar luie gat’’ Joyce is onderneemster. Ze heeft een eigen kledingzaak Joyce mode. En daardoor heeft ze megaveel kleren. Hierdoor denken mensen dat ze lui is en alles van pappie en mammie krijgt. – Ik snap de logica hier niet van maar never mind. ‘Ik hou gewoon van kleding, dus ik koop veel. M’n winkeltje bestaat inmiddels al vijf jaar met succes.’

    Joyce ziet het best wel als een voordeel dat ze vaak wat dommer wordt ingeschat. “Opmerkingen zoals:. Je bent best slim of dat ze vier keer vragen begrijp je het wel? En je het al lang al hebt uitgevoerd. Ik vind het wel leuk, dat ze me een beetje dommig vinden. Nu kan ik mensen tenminste echt verbazen.”

    KAN JE DIT TEGENGAAN?

    Oké, hier zijn duizenden theorieën over. En daar wil ik je natuurlijk niet mee vervelen. Maar onze hoogleraar Daniël Wigboldus bedacht hier wel een oefening voor.                                                                                                                                                                                                                                Je koopt een kist mandarijnen. Verdeel de mandarijnen onder een groep mensen, zorg dat iedereen één mandarijn heeft. Bijvoorbeeld in de klas of tijdens de lunchpauze met collega’s. Vertel erbij dat het niet de bedoeling is dat zij deze mandarijnen gaan opeten, maar dat ze de mandarijnen moeten bestuderen. De vraag die je dan stelt aan de anderen: “hoeveel van jullie denken dat jullie je eigen mandarijn terug kunt vinden?” Vervolgens worden alle mandarijnen weer ingenomen. De mandarijnen worden gehusseld en op een tafel gelegd. Dan moet iedereen zijn ́eigen mandarijn ́ eruit halen.

    Uitkomst: en wat blijkt; zo goed als iedereen vindt zijn ‘eigen’ mandarijn terug! Iedereen gaat er op voorhand vanuit dat alle mandarijnen hetzelfde zijn. Maar als je beter naar de mandarijn gaat kijken dan blijkt dat ze allemaal uniek zijn. Probeer deze oefening ook eens uit wanneer je jezelf betrapt op het plaatsen van een nieuw persoon in een specifieke groep. Als je bijvoorbeeld denkt: oh, dat is typisch zo’n man of vrouw. Neem een stap terug en bestudeer diegene en bepaal dan nog eens in welke groep die persoon hoort.

    Dus de eerst volgende keer als je weer wilt haatzaaien, probeer iemand dan te haten om z'n innerlijk. Dan mag het.. 

    Door Fannie 

Gerelateerd